OYUNLAR
Çoğu izci oymağı ayda bir açık hava etkinlikleri düzenler. Bu etkinlikler bazen
bir Doğa yürüyüşü bazen bir kamp olabilir. Oban zaman zaman tek başına da açık
havaya çıkabilir. Açık hava etkinliklerin bazıları izcilik becerilerini
geliştirir, bazıları dayanıklılığını, zekanı ölçer, artırır. Bazı etkinlikler
ise senin bedence sağlam, fikirce uyanık iyi bir izci olmanı sağlayacak
oyunlardan oluşur. Şimdi tipik oymak ve oba Doğa yürüyüşü oyunlarından ve macera
Doğa yürüyüşlerinden bazılarına bir göz atalım:
HAZINE AVI
Oymak toplantısında oymakbaşın "Gelecek haftanın Doğa yürüyüşü Hazine Avı
olacak" diye bildirir. Gelecek hafta sonunu sabırsızlıkla beklersin. Beklenen
gün gelince obabaşın mühürlü bir zarf alır. Zarfın üzerinde x ile işaretlenmiş
bir yeri gösteren bir kroki vardır ve şu cümle yazılıdır. "x"e görürsün:
"Bulunduğun yerden görebildiğin en yüksek meşe ağacına git. Ağacın en büyük
dalının gösterdiği yönde 90 m. ilerle". İlerler ve yerinden oynatılmış bir taş
bulursun. Taşın altında bir ipucu daha "Olağan dışı meyveleri olan ağaca doğru
235 m." sözü edilen ağaç aslında dallarına çam kozalakları bağlanmış bir
hindibağ otudur. Hemen dibinde teknik iz işaretleri vardır. Bu izler seni bir
ağaca götürür. Oda ne? Burada hiç bir ipucu yok. Biriniz başını yukarıya
kaldırır. Tepedeki dalda bir mesaj asılı "157'ye bak. 157'ye bakılır, biri
bağırır" şuradaki ağaçta kırmızı bir fular var. Hep birlikte o tarafa doğru
koşulur. Fulara bir mesaj iğnelenmiştir. "150 m, 90 derece" Haydi ileriye!
Buradaki son mesajdır. "Kuru kestane ağacının altını kaz". Ağacı bulur hep
birlikte kazmaya koyulur ve sonunda hazineyi bulursunuz. Bulduğunuz hazine altın
ya da kıymetli taşlar değildir. Ama en azından şanslı hazine avcılarının
afiyetle yiyeceği bir torba fıstıktır.
KAYIP ÇOCUK
Tüm oymağa alarm verilir. Oban hemen hareket noktasına koşar. Oban hemen
hareket noktasına koşar, Oymağın bütün obaları toplandığında oymakbaşın açıklar.
"Bir çocuk kaybolmuş aramalar sürdürülüyor, şu anda bir tek orman aranmamış
durumda. Bu ormanın krokisi her obaya verilecek. Yardımınız isteniyor. Yardıma
hazır mısınız?" Elbette hazırsınız! Obabaşın sizden beklenileni anlatıyor. Yola
çıkıyorsunuz. Bir süre çocuğu aradıktan sonra bulsanız da bulmasanız da önceden
tespit edilen bir zaman ve yerde diğer arkadaşlarınızla buluşuyorsunuz. Bu
oyunda yastıktan yapılmış bir yapma bebek olan kaçırılan çocuk belki de bir gün
aranması gereken gerçek bir çocuk olabilir.
ORYANTIRING
Harita ve pusulayı kullanmayı öğrendiğin zaman oryantiring heyecanını
yaşayabilirsin.
KESTIRME DOĞA
YÜRÜYÜŞÜ
İlk oryantiring denemen tüm obanın katılacağı kestirme bir Doğa yürüyüşü
olabilir. Topografik haritanı al. Bir başlangıç noktası ve başlangıç noktasından
aşağı yukarı 5 km. uzakta bir varış noktası tespit et. Başlangıç noktasından
varış noktasına bir çizgi çek ve pusulanı ayarla. Çizgi ile belirlediğin yolu
izle, önüne çıkan güçlükleri yenerek ilerle. Obadaki her izci sırayla
diğerlerine öncülük etsin.
ORYANTIRING
YARIŞMASI
Harita ve pusula konusunu iyice öğrendikten sonra bir başka obayı oryantiring
yarışına davet et. Üzerinde beş veya altı kontrol noktası olan bir yol
belirlemek için çevreyi iyi tanıyan ve oryantiring de iyi olan birine baş vur.
Obanı takımlara ayır. Her takımın bir oryantiring pusulası ve üzerinde kontrol
noktaları işaretlenmiş bir haritası olmalı. Takımlar 5 dk. ara ile yola çıkmalı.
Sen ve arkadaşın pusulayı ilk kontrol noktasına ayarlayıp, yola koyuluyorsunuz.
Kontrol noktasına vardığınızda, pusulayı ikinci kontrol noktasına
ayarlıyorsunuz. Tüm yolu katedinceye kadar bu şekilde devam ediyorsunuz. Acaba
hangi takım tüm kontrol noktalarını en kısa zamanda geçti. Bu sefer kazanan
takımda olmayabilirsin ama bir gün senin takımın da kazanacak.
YABAN YAŞAMI
TANIMA
Obanla Doğa yürüyüşüne çıktığında temiz hava alır toprağın kokusunu duyarsın.
Önünde bütün gün sürecek bir macera uzanır. Zamanını nasıl geçireceksin?
Zamanını iyi bir şekilde geçirebilmen duyu organlarını iyi kullanabilmene ve iyi
bir gözlemci olmana bağlıdır. Bazı insanlar yaşamın tadına pek varamazlar. Bu
insanların gözleri varır ama çevrelerinde olanları farkedemezler. Kulakları
vardır, ama işittikleri bir kulağından girer, diğerinden çıkar. Herkesin sahip
olduğu sayıda beyin hücresine sahiptirler ama kafalarının içi boştur. Çünkü hiç
bir şeye karşı merak duymazlar, hiç bir konuya konsantre olamazlar,
öğrendiklerini beyinlerinin bir kenarında depolayamazlar. Ama sen böyle
değilsin, senin gözlerin keskin, zihnin cevaplanmasının istediğin pek çok soru
ile dolu. İçinde yaşadığın dünya ile ilgili her şeyi bilmek istiyorsun.
Bir oba Doğa yürüyüşünde oynayacağın doğa oyunları sana yaban yaşamı tanıman
konusunda yardımcı olacaktır.
İZLER,
İŞARETLER
Yaban yaşamı tanımaya çalışmak yalnıza bir hayvanı görmekle olmaz, bazen
görmeden de arkasında bıraktığı izlerden, işaretlerden o hayvanı
tanıyabilmelisin. Kırsal alanda bu izlere rastlayabilirsin. Bu izler, bu
işaretler bir sincap tarafından kırılmış bir fındık, bir ağacın tepesindeki bir
yuva, bir yılan tarafından deri değişiminde bırakılmış bir yılan gömleği, bir
kuş tüyü, bir koza, bir böcek kabuğu vb. olabilir.
İNCELE VE DAHA
SONRA HATIRLA
Çıktığın açıkhava etkinliklerinde, kendini inceleme ve hatırlama konusunda eğit.
İçinde bulunduğun çevreyi dikkatlice inceleme alışkanlığını edin. Gözlerini
çevrende dolaştır. Daha sonra hatırlayabilmek için en ince ayrıntısına adar
çevreni incele. Obanla oynayacağın oyanlarla özellikle Kim Oyunları ile inceleme
ve daha sonra hatırlama becerini geliştir. İşte bir örnek;
Obabaşın 20 hayvanı işaretini, izini ya da kalıntısını bir yere koyar ve üzerini
bir örtü ile kapatır. Örtüyü açar, ir dakika için izleri incelersin. Obabaşın
tekrar üzerlerini örter. Gördüklerini hatırlayabildikçe bir kağıda yazarsın. En
çok hatırlayan kazanır. Kim oyununu çeşitli resimlerle ve neslelerle de
deneyebilirsin.
KİM OYUNU
NEDİR?
İzciliğin kurucusu B.P. (Baden Powell) bu oyunu Rudyard Kipling tarafından
yazılan "Kim" adlı hikayeden esinlendi. Hikayenin kahramanı "Kim Ball" casusları
yakalamak üzere eğitilen öksüz bir çocuktur. Eğiticisi Lurgan, Kim'in eğitimine,
Kim'e bir tepsi dolusu çeşitli değerli taşlar göstermekle başlar. Kim taşlara
bir dakika baktıktan sonra, üzerlerini bir örtü ile örter ve Kim'den tepside ne
tür taşların bulunduğunu saymasını ister. Başlangıçta Kim ancak birkaçını
hatırlayabilir. Bir süre sonra ise kendine gösterilen taşların hepsini hemen
hatırlayabilecek bir duruma gelir.
STALKING
OYUNLARI
Bu oyunları oynamak için geniş bir alan gerekmez Doğa yürüyüşüne çıktığınızda
öğlen yemeği molasında ya da bir bahçede oynanabilirler.
Uyuyan Korsan: Gözü bağlı bir korsan bir kütüğün üzerinde oturmaktadır.
Ayağının dibinde bir hazine sandığı vardır. (Boş bir kibrit kutusu) Diğerleri
onun çevresinde aşağı yukarı 30 m. uzağındadır. Yapılacak şey sessizce korsana
yaklaşarak hazine sandığını almak ve yine sessizce yerine dönmektir. Korsan
yaklaşanı işitirse ellerini çırpar ve sesi işittiği yeri gösterir. İşittiği sen
isen oyundan çıkarsın, hazine sandığını alıp, sessizce yerine dönebilen kişi
korsan olur ve bir önceki korsanla yerini değiştirir.
Geyiğe Sessizce Yaklaşma: "Geyik" ormanda ayakta durur. Diğerleri ondan
60 m. uzağa ve farklı yönlere yürürler. Yere atarlar. Bir düdük işareti ile
saklanabilecekleri şeylerin arkasında saklana saklana ve sessizce geyiğe
yaklaşmaya çalışırlar. Geyik içlerinden birini görürse ona seslenir ve gördüğünü
söyler. Görünen izci oyundan çıkar. Görünmeden geyiğe en fazla yaklaşan izci bir
sonraki oyunun geyiği olur. Bu oyunlar hayal gücü kullanılarak genişletilebilir
ve yine hayal gücü ile yeni oyunlar bulunabilir.
KIZILDERİLİ İZ
İŞARETLERİ
İz takip ederken gözlerini iyi kullan. Gördüğünün hayalinin bir oyunu değil,
gerçekten bir iz işareti olduğundan emin ol. Eğer bir işareti kaçırdığını
düşünüyorsan, sildiğin ya da bozduğun son işaretin yanına git ve yeniden aramaya
başla. Bulduğun bir işareti o noktadan ayrılmadan önce silmeli ya da bozmalısın.
Bunu yazmazsan Doğa yürüyüşüne çıkan diğer obaları şaşırtabilir, hatta aynı
yerdeki gelecek Doğa yürüyüşünde şaşıran sen olabilirsin.
TRAlLlNG İLE İLGİLİ
OYUNLAR
Av ve Avcılar: Bir izci av olur, diğerlerinden 1O dk. önce yola çıkar. Av 1.5
km. uzaklıktaki hedefine doğru ilerlerken arkasında iz işaretleri bırakır.
Diğerleri, hedefine varmadan önce avı izleyip bulmaya çalışır.
Hayvan Avlama: Bir izci yanındaki evcil hayvanı ile birlikte diğerlerinden beş
dakika önce yola çıkar. Obanın diğer üyeleri onu izlemeli ve hedefine varmadan
önce bulmalıdır.
TRACKING
OYUNLARI
İzleri Takip Et: Obana hayvan izlerini takip edebilme fırsatını
verebilmek için demirden belli bir hayvana ait ayak izleri yaptır ya da satılan
bir yer varsa satın al. Bir izci beş dakika önceden yola çıkıp bu demir
kalıplarla izler bıraksın. Obanın diğer üyeleri onu izlesin.
Yaralı Casus: Casus rolü oynayan bir izci diğerlerinden bir dakika önce
yola çıkar, ilerlerken bir kaç adımda bir yere kırmızıya boyanmış mısır taneleri
atar. Casus bir buçuk kilometre ötedeki hedefine varmadan önce diğerleri onu
yakalamak zorundadır.
STALKING
OYUNLARI
Bu oyunları oynamak için geniş bir alan gerekmez Doğa yürüyüşüne çıktığınızda
öğlen yemeği molasında ya da bir bahçede oynanabilirler.
Uyuyan Korsan: Gözü bağlı bir korsan bir kütüğün üzerinde oturmaktadır.
Ayağının dibinde bir hazine sandığı vardır. (Boş bir kibrit kutusu) Diğerleri
onun çevresinde aşağı yukarı 30 m. uzağındadır. Yapılacak şey sessizce korsana
yaklaşarak hazine sandığını almak ve yine sessizce yerine dönmektir. Korsan
yaklaşanı işitirse ellerini çırpar ve sesi işittiği yeri gösterir. İşittiği sen
isen oyundan çıkarsın, hazine sandığını alıp, sessizce yerine dönebilen kişi
korsan olur ve bir önceki korsanla yerini değiştirir.
Geyiğe Sessizce Yaklaşma: "Geyik" ormanda ayakta durur. Diğerleri ondan
60 m. uzağa ve farklı yönlere yürürler. Yere atarlar. Bir düdük işareti ile
saklanabilecekleri şeylerin arkasında saklana saklana ve sessizce geyiğe
yaklaşmaya çalışırlar. Geyik içlerinden birini görürse ona seslenir ve gördüğünü
söyler. Görünen izci oyundan çıkar. Görünmeden geyiğe en fazla yaklaşan izci bir
sonraki oyunun geyiği olur. Bu oyunlar hayal gücü kullanılarak genişletilebilir
ve yine hayal gücü ile yeni oyunlar bulunabilir.
YOLUNU NASIL BULURSUN?
Obanla çıktığın Doğa yürüyüşlerinin çoğu çevrendeki yakın ve tanıdığın yerlerde
çıktığın Doğa yürüyüşleridir. Zaman zaman daha önce hiç gitmediğin yerlere de
gitmek istersin. Böyle Doğa yürüyüşlerine çıkarken bir haritaya ve pusulaya
ihtiyacın olacak.
Günümüzde uydulardan aldığı sinyallerle koordinatları belirleyen GPS (Global
Positioning System) olarak adlandırılan yön ve yer belirleyici aletler her hava
ve yer koşullarında yer bulmamızı sağlar.